Concerten
Lidwina in Concert 13 april 2019

Roostenzangers geven passieconcert

Het Eindhovens Gemengd Koor "De Roostenzangers" verzorgt op zaterdag 13 april een concert in de serie "Lidwina in Concert". Het concert dat in het teken van de passietijd staat, heeft plaats in de Lidwinakerk, Raadhuisstraat 209 in Best. Het koor wordt begeleid door een strijkersensemble. Gerard Habraken zit aan het orgel en de algehele leiding is in handen van Jos Thomassen. Het concert begint om 19.30 uur en duurt ± 1 uur. De toegang is gratis. Na afloop is er een collecte ter bestrijding van de onkosten.

Programma

  • G.Ph. Telemann, ‘Ein feste Burg ist unser Gott’ TWV 8:7
  • H. Schütz, ‘Die mit Tränen säen’ SWV 378 (uit: Geistliche Chormusik, 1648)
  • J.S. Bach, ‘Jesu, meine Freude’ BWV 227
  • 1. Choral Jesu, meine Freude
    2. Koor Es ist nun nichts Verdammliches
    3. Choral Unter deinem Schirmen
    4. Sopraan en alt Denn das Gesetz
    5. Koor Trotz dem alten Drachen
    6. Koor Ihr aber seid nicht fleischlich
    7. Choral Weg mit allen Schätzen
    8. Koor So aber Christus in euch ist
    9. Koor Gute Nacht, o Wesen
    10. Koor So nun der Geist...in euch wohnet
    11. Choral Weicht, ihr Trauergeister
  • J.S. Bach, "Air"
  • C.H. Graun, "Der Tod Jesu"
  • 1. Choral Du, dessen Augen flossen
    2. Koor Sein Odem ist schwach
    15. Choral Ich werde Dir zu Ehren alles wagen
    20. Koor Freuet euch alle, ihr Frommen
    21. Choral Wie herrlich ist die neue Welt
  • F. Mendelssohn Bartholdy, "Verleih uns Frieden gnädiglich"
  • Toelichting programma onderdelen

    Motet ‘Ein feste Burg ist unser Gott’ TWV 8:7 G.Ph. Telemann
    Luther bewerkte gregoriaanse melodieën tot kerkliederen; daarnaast schreef hij ook een aantal eigen melodieën. Om de liederen geschikt te maken voor volkszang vertaalde hij alle Latijnse teksten in het Duits. Het Luther-lied bij uitstek is ‘Ein feste Burg ist unser Gott’; op Reformationstag eindigt vrijwel elke Lutherse viering of herdenking met deze melodie. Onder Luthers volgelingen waren veel ‘Kapellmeister’ die de Lutherse teksten en melodieën gebruikten voor meerstemmige composities. De koraalmelodie van Luther werd gebruikt als basis voor polyfone composities met een complex stemmenweefsel, zoals in dit motet van Telemann.

    Motet ‘Die mit Tränen säen’ SWV 378 H. Schütz
    De grootste componist in de Lutherse traditie vóór de komst van Bach was organist, componist en ensembleleider Heinrich Schütz. Deze leidde op 31 oktober 1617 in Dresden de herdenking op de 100ste Reformationstag. Voor die gelegenheid zette hij een aantal psalmvertalingen van Luther op muziek, uitgegeven in zijn eerste boek ‘Psalmen Davids’ (Dresden, 1619). Na de dood van Gabrieli was Schütz van Venetië naar zijn land teruggekeerd en verwerkte daar zijn muzikale indrukken. Daarbij was het meerkorige musiceren zeer belangrijk, hetgeen in de tussen 1615 en 1619 ontstane Psalmen Davids weerspiegeld wordt. Het motet ‘Die mit Tränen säen’, gebaseerd op Psalm 126, 5-6, wijst vooruit naar de oogst van het eeuwig leven. In plaats van de psalmversie uit 1619 (SWV 42) is in dit concert gekozen voor de vijfstemmige versie uit de ‘Geistliche Chormusik’ (1648).

    Motet ‘Jesu, meine Freude’ BWV 227 J.S. Bach
    Weer een kleine honderd jaar na Schütz kwam het absolute hoogtepunt van de Lutherse muziek in de persoon van J.S. Bach. Zijn beroemd koraalmotet ‘Jesu, meine Freude’ is gebaseerd op het koraal van Johann Crüger en verzen uit de brief van Paulus aan de Romeinen. Delen uit dit motet klonken voor het eerst bij een begrafenis in Leipzig en zijn mogelijk voor die gelegenheid gecomponeerd. Het motet is een bezinning op de dood; het werk is spiegelsymmetrisch opgebouwd, met centraal in het midden de fuga “Ihr aber seid nicht fleischlich, sondern geistlich”. De koraal tekst “Gottes Lamm, mein Bräutigam”, een verwijzing naar het Hooglied, impliceert het verlangen naar mystieke vereniging van de gelovige zielen met Jezus.

    Der Tod Jesu. passiecantate C.H. Graun
    Dat het grote publiek lange tijd aan ‘Der Tod Jesu’ de voorkeur gaf boven de ‘Matthäus Passion’ lag voor een belangrijk deel aan het karakter van het werk. Bij Bach staat het verdriet om het lijden en de dood van Jezus als plaatsvervangend zoenoffer voor de mensheid centraal; Graun legt het accent op de betekenis van de zelfopoffering van Jezus: hij belichaamt de zuivere mensenliefde. Zijn levenswandel, leer en verheven aanvaarding van lijden en dood worden de mens tot voorbeeld gesteld om te komen tot een deugdzaam leven. Naast verdriet is er dankbaarheid en zelfs vreugde. Dit verleent Graun’s werk een lichtere, meer optimistische toon. Muzikaal is Graun’s compositie  van grote kwaliteit. Prachtige koren met kunstig uitgewerkte fuga’s; ontroerende aria’s en een duet vol virtuositeit, waarin de operacomponist zich doet gelden. De melodie is steeds de drager van de muzikale expressie, waarmee uiteenlopende emoties worden geïllustreerd, van diepe smart tot een gevoel van triomf en religieuze extase. Het werk nodigt uit tot een intens meeleven.

    Choralkantate ‘Verleih uns Frieden, gnädiglich‘ F. Mendelssohn
    In het begin van de 19de eeuw was de grote Bach in vergetelheid geraakt; Felix Mendelssohn haalde zijn muziek onder het stof vandaan. In 1829 gaf hij met groot succes een uitvoering van de Matthäus-Passion, de eerste uitvoering van dit werk sinds het overlijden van Bach (1750). Hiermee werd Bach onder de aandacht van het publiek gebracht; de waardering voor zijn werk zou vanaf dat moment blijven groeien. Mendelssohn bewees verdere eer aan Bach door zich te bekwamen in Bach’s compositietechnieken en zelf koraalbewerkingen te schrijven. Het concert wordt afgesloten met zijn bewerking van een lied op tekst van Luther, dat vaak als vredeswens aan het eind van een Lutherse kerkdienst gezongen wordt.

    Terug naar overzicht concerten

    (Deze pagina is laatst bijgewerkt op 14 april 2019)